بایگانی وبلاگ
دسته‌بندی وبلاگ
جستجو در وبلاگ

انواع ارقام انار

نوشته شده در تاریخ2 سال پیش توسط
دوست داشتن0
انواع ارقام انار

انواع ارقام انار

علي رغم سابقه طولاني ايران در باغداري انار متاسفانه اقدام سازمان يافته و مستمري جهت ثبت علمي ارقام موجود انار ايران بر پايه طبقه بندي هاي علمي صورت نگرفته و اقدامات ميداني صورت گرفته ظرف ساليان گذشته در قالب جمع آوري ارقام گوناگون بعنوان كلكسيونهاي متنوع در مراكز تحقيقاتي در قالب احداث باغات تحقيقاتي به انجام رسيده و اطلاعات ريز و طبقه بندي شده اي بر پايه صفات متمايز كننده ارقام مختلف انار موجود نمي باشد.
به جهت حفاظت از گونه هاي گياهي و تكاليف جهاني دولتها در ثبت واريته هاي بومي اخيرا اقدامات در خوري از سوي موسسه اصلاح بذر و نهال كشور در خصوص شناسايي جهاني چند واريته قالب ميوه انار در دستور كار قرار گرفته كه پيش بيني ميشود تعدادي از ارقام منتخب انار ايران تا سال 1390 ثبت جهاني گردد.

وضعيت موجود ذخاير توارثي انار كشور و روند جمع آوري :
 

ايران علاوه بر مركز پيدايش انار و رويشگاه طبيعي آن ، مركز تنوع ارقام نيز بوده و داراي غني ترين ذخاير ژني انار جهان محسوب مي شود . درسال 1348 قسمت بررسيهاي باغباني مؤسسه تحقيقات ارقام جمع آوري شده در ايستگاههاي ساوه ، قصر شيرين ، ورامين و اهواز رااعلام كردکه ارقام انار در ايستگاه هاي ساوه ( 17 رقم ) قصرشيرين ( 6 رقم ) ، ورامين (37رقم ) و اهواز ( 8 رقم ) جمع آوري وكشت شده بود .
در سالهاي 1344 الي 1345 ارقام انار جمع آوري و کلکسيوني در ساوه شامل 110 رقم احداث شد. در سال 1347 از اين کلکسيون قلمه گيري شده و به ايستگاه ورامين فرستاده شد، بعلاوه ارقام و فرمهاي جديدي نيز از سراسر کشور و همچنين تعدادي رقم از کشور شوروي به آنها اضافه گرديد، بطوريکه تعدا انها به حدود 185 نمونه رسيد.
متاسفانه با وجود گذشت مدت زمان زيادي از تشکيل اين کلکسيون ، اطلاعات جامعي در مورد ارقام جمع آوري شده، بصورت مدون در دسترس نمي باشد. تنها نتايج بررسيهاي مقدماتي انجام شده در سالهاي 62- 1360 روي کلکسيون انار ورامين منتشر شده است، که خلاصه اي از آن در اولين سمينار بررسي مسايل انار در ايران ارائه گرديده است.
پس از رسميت يافتن بانک ژن گياهي ملي ايران در سال 1365 ، فعاليتهاي وسيعي براي جمع آوري بذور بومي گياهان مختلف زراعي آغاز شد . اما درمورد گياهان باغي مانند انار که نگهداري قسمتهاي رويشي گياه در شرايط سردخانه اي ميسر نيست اقدامي صورت نگرفته بود.در سال 1365 گزارش کاملي از وضعيت انار استان يزد ( سطح زير کشت ، تعداد ارقام ) و چگونگي نابودي ارقام مختلف انار درطول ساليان گذشته و ضرورت شناسائي ، جمع آوري ، حفظ و نگهداري و بررسي صفات کمي و کيفي ارقام موجود تهيه و به کميته ذخائر توارثي گياهي ارائه گرديدکه ضرورت جمع آوري کليه ارقام انار در تمامي نقاط کشورر ا مورد تاکيد جدي قرارداده بود. 
کميته استان نيز از اين موضوع استقبال کرده، بلافاصله مقدمات تئوري طرح آماده و در جلسه کميته ذخائر توارثي و شوراي تحقيقات استان عنوان گرديد که پس از بحث و تبادل نظر و بررسي نکات مثبت و منفي به اتفاق آراء به تصويب رسيد. سر انجام طرح شناسايي مقدماتي ، جمع آوري و حفظ و نگهداري ارقام انار کشور با همکاري بانک ژن گياهي ملي ايران تهيه و بتصويب نهائي رسيد و جهت اجراء به مرکز تحقيقات کشاورزي يزد ارسال گرديد که خلاصه آن به شرح زير ميباشد. 
شناسائي مقدماتي ، پلاک گذاري و جمع آوري کليه ارقام موجود در اقصي نقاط کشور اعم از اهلي ، وحشي و زينتي بمدت 5 سال زراعي ، در هر يک از سالهاي اين دوره با برنامه ريزي قبلي سه الي چهار استان کشور بر اساس ميزان سطح زير کشت انار و شرايط آب و هوائي منطقه مشخص و حدود 150 رقم انار در ماههاي شهريور ، مهر و آبان که ميوه درختان کاملا" رسيده است شناسائي مقدماتي و پلاک گذاري گردد . از نيمه دوم اسفند ماه که فصل تهيه قلمه انار مي باشد مجددا" به مناطق عزيمت و تعدادي قلمه از درختان پلاک گذاري تهيه و در خزانه کشت گرديد، سپس تعداد چهار اصله از هر رقم انتخاب در زمين مربوطه بر اساس طرح آماري آگمنتد ديزاين در 6 بلوک با 5 شاهد ار ارقام تجاري و مرغوب استان يزد به نامهاي شيرين شهوار ، گرچ شهوار ، زاغ يزدي ، طوق گردن و ملس يزدي بنحوي کشت شود که شاهدها درکليه بلوکهاتکرارشده، و ارقام بطور تصادفي به تعداد چهار اصله در هر بلوک قرار گيرد . 
درحال حاضر در كلكسيون ذخاير توارثي انار يزد 760 ژنوتيپ اعم از انارهاي اهلي، وحشي و زينتي وجود داردکه ازمناطق مختلف كشور شناسايي وجمع آوري شده است در كلكسيون ساوه 540 ژنوتيپ وجود دارد كه اين ژنوتيپها نيز ازكلكسيون يزدبه ساوه منتقل گرديده است .

تقسيم بندي وگروه بندي انواع انار :
 

به طور كلي انار را مي توان از نظر مزه به سه دسته انار شيرين ، ملس ( ميخوش ) و انار ترش و از نظر زمان رسيدن و برداشت ميوه به دو دسته انارهاي زود رس و انارهاي دير رس تقسيم كرد، تقسيم بندي انواع انار بر حسب عامل تقسيم بندي و مشخصات اصلي در جدول زير آمده است. 

جدول ملاك هاي مهم تقسيم بندي انواع انار

رديف

عامل تقسيم بندي

مشخصات اصلي

1

اندازه ميوه

كوچك – بزرگ

2

مزه

شيرين – ترش – نيم ترش(ملس يا ميخوش )

3

ميزان آب

آبدار – كم آب

4

وضعيت پوست

پوست نازك ، پوست كلفت

5

رنگ دانه ها

قرمز ، سفيد ، صورتي

6

رنگ پوست ميوه

زرد ، گلي ، سبز ، قرمز ، سياه

7

وضعيت رسيدن ميوه

زودرس – دير رس

ارقام تجارتي و عمده و برتر موجوددر مناطق مختلف ايران شامل پنج رقم دير رس با پوست كلفت و قرمز رنگ و دانه قرمزشامل رباب نيريز ، شيشه گپ فردوس ، ملس ترش ساوه ، ملس يزدي و نادري نطنز ( بادرود )مي باشند . ارقام عمده ، مناطق توليد و زمان برداشت ارقام عمده انار كشور در جدول آورده شده است.
 

جدول ارقام عمده، مناطق توليد و زمان برداشت محصول انار ايران

رديف

استان

ارقام عمده

مناطق توليد

زمان شروع و خاتمه برداشت

1

اصفهان

نادري ،ملس دانه قرمز ، شيرين شهوار ، آمنه خاتوني

كاشان ، اردستان، نطنز، شهرضا ، اصفهان،نا ئين ، برخوار و ميمه ، نجف آباد

اوايل شهريور تا اواخر آبان

2

تهران

ملس ،قجاق ، قياسي ، شيرين ، يزدي

پاكدشت ، ري ، تهران ، شهريار ، فيروزكوه ، ورامين ، دماوند

اوايل شهريور تا اواخر آبان

3

خراسان

شيشه گپ ، خزر شيرين ، ملس ، قند كاشمر

فردوس ، تربت حيدريه ، گناباد ، بردسكن ، سبزوار ، كاشمر ، نهبندان ، بيرجند

اوايل شهريور تا اواخر آبان

4

خوزستان

قرمزه دو مزه ، سينه پهن ، شيرين پوست نازك

ايذه ، مسجد سليمان ، باغ ملك ، انديمشك

اوايل شهريور تا اوايل آبان

5

زنجان

شاه بار ، كدوئي ، ملس قرمز ، ميخوش

طارم

اوايل شهريور تا اواخر آبان

6

سمنان

گلو باريك ، سرخك ، شهوار ، يزدي اردستاني ، ملس ، قرنجوك

كاشان ، اردستان، نطنز، شهرضا ، اصفهان،نا ئين ، برخوار و ميمه ، نجف آباد

اوايل شهريور تا اواخر آبان

7

سيستان و بلوچستان

ملس ،گلابي ، بزماني ، كله گاوي ، بي دانه ، سنگان

سراوان ، خاش ، ايرانشهر

اوايل شهريور تا اواخر مهر

8

فارس

رباب ، اتابكي ، بريت سفيد قجاق ، ميخوش ، كدرو

نيريز، شيراز ، ارسنجان ، گازرون ، جهرم ، مرودشت ، فيروز آباد ، استهبان ، داراب

اوايل شهريور تا اواخر آبان

9

قم

قجاق

قم

اوايل شهريور تا اواخر آبان

10

كرمان

دانه قرمز راور، كيواني ، شاهي ، سياه ملس ، شيرين عقدائي

كرمان ، بافت ، راور، سيرجان

اوايل شهريور تا اواخر آبان

11

كرمانشاه

بريت سفيد ، ملس سوري ، قمي ، دانه قرمز ، شيرين انار

پاوه ، اسلام آباد ، گيلانغرب ، سرپل ذهاب

اوايل شهريور تا اواخر آبان

12

مركزي

ملس ساوه ، آقامندلي ، آلك شيرين ، تابستاني ، آب دندان ، تبريزي، يوسف خاني

ساوه

اوايل شهريور تا اواخر آبان

13

يزد

ميخوش ، شيرين شهوار ، زاغ ، گل تفتي

ميبد ، نفت ، يزد ، اردكان ، صدوق ، مهريز ،ابركوه ، بافق، خاتم

اوايل شهريور تا اواخر آبان

فهرست

تنظیمات

یک حساب کاربری رایگان برای ذخیره آیتم‌های محبوب ایجاد کنید.

ورود به سیستم

یک حساب کاربری رایگان برای استفاده از لیست علاقه مندی ها ایجاد کنید.

ورود به سیستم